کرایولیپولیز, لیپوماتیک, کویتیشن, لاغری, کرایو لیپولیز ایده آل

کرایولیپولیز, لیپوماتیک, کویتیشن, لاغری, کرایو لیپولیز ایده آل

توصیه های تغذیه ای برای بیماران مبتلا به سنگ کیسه صفرا
نویسنده : ایده آل - ساعت ٢:٢٥ ‎ق.ظ روز جمعه ٧ اسفند ۱۳٩٤
 
بیماری سنگ کیسه صفرا  بسیار شایع است.  سنگ های صفراوی شایعترین علت بیماری های دستگاه صفراوی هستند و تا سن هفتاد سالگی20 تا35 درصد مردم به آن دچار می شوند. سنگ های کیسه صفرا ساختمان هایی بلوری دارند که به واسطه ساخت ومتراکم شدن اجزای طبیعی یا غیر طبیعی صفرا تشکیل شده و به سه نوع اصلی تقسیم می شوند. 80درصد آن ها به طور عمده از نوع کلسترولی یا سنگ های مخلوط هستند و 20درصد را سنگ های رنگدانه ای(پیگمانته) تشکیل می دهند که مرکب از املاح کلسیم و به ویژه بیلی روبینات کلسیم اند.

در بسیاری از افرادی که دچار سنگ های کیسه صفرا می شوند میزان کلسترول موجود در صفرا بیش از حدی است که بتواند به حالت محلول پایدار باقی بماند، یعنی در واقع صفرا از نظر کلسترول، حالت فوق اشباع پیدا می کند و در نتیجه در صفرای فوق اشباع برخی بیماران، کریستال های میکروسکوپی کلسترول تشکیل می شود. رسوب تدریجی کلسترول بر روی یکدیگر منجر به پیدایش سنگ های صفراوی کلسترولی میکروسکوپی می شود. از طرفی اختلالاتی که باعث کاهش حرکات کیسه صفرا می شوند نظیر جراحی، سوختگی ها، بارداری، قرص های ضد بارداری خوراکی، همگی از عوامل ایجاد سنگ صفرا هستند.

غذاهای حاوی کالری بسیار اندک و همچنین بارداری، به حالت سنگ سازی کیسه صفرا کمک می کنند. اولا" به علت تغییر در ترکیب ذخیره اسید صفراوی و ظرفیت حمل کلسترول صفرا، در طی سه ماهه سوم بارداری، اشباع کلسترول افزایش قابل توجهی پیدا می کند. ثانیا" بررسی اولتراسونوگرافیک- نوعی روش تشخیصی متداول در پزشکی که با بهره گیری از موج های فراصوت برای تعیین موضوع ساختارهای داخل بدن انجام می شود- نشان داده است که انقباض کیسه صفرا در پاسخ به یک وعده غذا، بسیار بطئی شده و این مساله منجر به اختلال در تخلیه کیسه صفرا می شود. همچنین دیده شده است که 10 تا 20 درصد افرادی که به کمک غذاهای بسیار کم کالری دچار کاهش وزن سریع شده اند، گرفتار سنگ کیسه صفرا می شوند.

امروز شواهد زیادی حاکی از همراهی بین کلسترول غذایی و تشکیل سنگ های صفراوی در دست است. افزایش کلسترول در برنامه غذایی مبتلایان به سنگ صفراوی موجب ترشح بیشتر کلسترول در صفرا می شود وهمین تغییرات به عنوان عوامل زمینه ساز تشکیل سنگ های صفراوی کلسترولی شناخته شده اند. در بررسی های انجام شده این تغییرات در بیماران شاهد(غیر مبتلا به سنگ صفراوی) که تحت رژیم غذایی غنی از کلسترول قرار داشته اند مشاهده نشده است و همین یافته ها به توجیه حضور صفرای فوق اشباع در افراد مستعد به سنگ های صفراوی کمک می کند. همان طور که گفته شد علاوه بر سنگ های کلسترولی، سنگ های رنگدانه ای نیز نوع دیگری از سنگ های صفراوی اند که به خصوص در آسیایی ها شایع بوده و اغلب با عفونت سیستم صفراوی همراه اند.

عوامل مستعد کننده ایجاد سنگ های صفراوی کلسترولی و مخلوط به طور خلاصه عبارت است از:

1- چاقی، که باعث افزایش ترشح کلسترول در صفرا می شود.

2- کاهش وزن سریع

3- هورمون های جنسی زنانه: هورمون استروژن، داروهای حاوی استروژن و قرص های ضد بارداری خوراکی به عنوان عوامل مستعد کننده شناخته شده اند.

4- بیماریهای روده کوچک(ایلئوم) و یا برداشتن آن در طی عمل جراحی

5- افزایش سن

6- کاهش تحریک کیسه صفرا به دنبال تغذیه وریدی طولانی مدت، روزه گرفتن، بارداری و...

7- درمان با کلوفیبرات

8- کاهش ترشح اسید صفراوی به دنبال سیروز صفراوی اولیه. سیروز بیماری مزمن و پیش رونده کبد می باشد که در آن بافت های پیوندی فیبری جایگزین سلول های عملکردی کبد می شوند.

9- برنامه غذایی پرکالری و پر چرب

10- آسیب طناب نخاعی. همچنین دیده شده است که داشتن یبوست، افراط در مصرف تغذیه چرب و تخم مرغ، و فقدان ورزش و حرکت نیز در ایجاد رسوب صفراوی موثر است.

عوامل موثر در ایجاد سنگ های رنگدانه ای عبارتند از:

1- عوامل ژنتیک: مثلا" در آسیایی ها بیشتر از سایر نقاط است

2- سیروز الکلی

3- سن بالا

4- عفونت مزمن سیستم صفراوی یا عفونت انگلی.

علائم بیماری به طور معمول به علت التهاب یا انسداد متعاقب حرکت سنگ به داخل مجاری صفراوی مشترک و یا سیستیک ایجاد می شود. اغلب بیمار مبتلا به سنگ صفرا، بانوان چاق، با قدرت باروری و چندین فرزند با شکم بزرگ و بالای 40 یا 50 سال می باشند. انسداد مجرا به وسیله سنگ موجب افزایش فشار داخل مجرا و اتساع این عضو می شود که با انقباضات مکرر صفراوی برطرف نمی شود. نشانه دیگر، درد یا فشار شدید و مداوم در ناحیه سر دل یا ربع فوقانی راست شکم است که اغلب به ناحیه بین دو کتف و کتف راست یا شانه انتشار می یابد. شروع دردها معمولا" ناگهانی است ودر عرض چند دقیقه شدت آن بالا رفته و به حد ثابت می رسد، همچنین می تواند با شدت زیادی یک تا چهار ساعت ادامه یابد وسپس به تدریج یا به سرعت برطرف شود. این دردها ممکن است به دنبال صرف یک غذای چرب و خوردن مقادیر زیادی غذا بعد از یک دوره گرسنگی طولانی و حتی گاهی به دنبال یک غذای معمولی ایجاد شود. به طور معمول، درد سه الی پنج ساعت بعد از غذا شروع می شود ولی گاهی بلافاصله بعد از غذا هم ظاهر می شود و خود را به شکل زخم های اثنی عشر نشان می دهد، منتها با خوردن غذا بهتر نمی شود و تنها با استفراغ کردن آرام می گیرد. درد با تهوع و دل بهم خوردگی و استفراغ همراه است. بسیاری اوقات با مصرف غذاهای چرب و سنگین، تخم مرغ، شکلات، کاکائو، شیرینی های خامه ای، مشروبات الکلی و غذاهای سنگین و زیاد، درد شروع شده یا شدت می یابد. وجود دو حالت تهوع و سرگیجه با همدیگر از بهترین علائم سنگ صفرا و به طور کلی بیماری های کیسه صفرا است. نفخ وآروغ زدن و عدم تحمل غذاهای چرب و سو هاضمه نیز همراه با این بیماری دیده می شود.

سنگ صفرا غالبا" نامشخص و مخفی است و مدت ها بدون آنکه علامت مهمی از خود نشان دهد یا مزاحمتی فراهم آورد، باقی می ماند و چه بسا فقط هنگام کالبدگشایی مکشوف شود. برخلاف گزارش های قبلی، مطالعه ای که بر روی مردان مبتلا به سنگ بدون علامت کیسه صفرا انجام شده، نشان داده است که تنها حدود ده درصد آن ها در طی پنج سال و 18 درصد در طی 15 سال دچار علائم و عوارض سنگ شده اند. همچنین بیمارانی که به مدت 15 سال بدون علامت باقی می مانند به ندرت دچار علائم بعدی می شوند. همین نتایج باعث شده که عمل خارج کردن کیسه صفرای حاوی سنگ(کوله سیستوکتومی) به منظور پیشگیری در افراد بدون علامت ، مورد تایید قرار نگرفته است و غیر از گروههای در معرض خطر بالا (مثل افراد دیابتیک، بیماران مبتلا به کم خونی داسی شکل و...) نیاز به عمل پیشگیرانه نیست. بررسی های انجام شده در ایالات متحده نیز نشان می دهد که حدود 60 تا 80 درصد بیماران مبتلا به سنگ های صفراوی فاقد علامت اند و به نظر می رسد که در یک دوره 20 ساله فقط 18 درصد آن ها دچار درد صفراوی می شوند، و تنها سه درصد آن ها نیاز به عمل جراحی کوله سیستکتومی( خارج کردن کیسه صفرا) پیدا می کنند. بیمارانی که دارای سنگ صفراوی خیلی بزرگ، یعنی با قطر بیشتر از دو سانتیمتر هستند و یا دارای سنگ هایی همراه با ناهنجاری های ارثی کیسه صفرا و یا علائم عفونت و درد هستند، کاندید عمل جراحی خارج کردن کیسه صفرا قرار می گیرند.

برای تشخیص عکس ساده شکمی سنگ دارای ارزش تشخیصی نسبتا" پایینی بوده و در طی حاملگی نیز ممنوعیت دارد. در مقابل ، OCG (کوله سیستو گرافی خوراکی) می تواند حدود 90تا95 درصد تعیین کننده باشد فقط در بیماران بسیار چاق نمی تواند مناسب باشد، چرا که سنگ های خیلی کوچک ممکن است قابل رویت نباشد. سریع ترین، دردست ترین و دقیق ترین وسیله تشخیص سنگ استفاده از سونوگرافی است که حتی در زمان بارداری نیز کاربرد داشته و سنگ های کوچک را نیز نشان می دهد. از روش دیگری به نام اسکن ایزوتوپHIDA نیز برای تعیین دقیق انسداد مجاری و عملکرد تخلیه کیسه صفرا استفاده می شود.

درمان سنگ های کیسه صفرا با استفاده از روش های زیر انجام می شود:1- پرهیز از غذاهای آزاردهنده (غذاهایی که در قسمت تغذیه در بیماران مبتلا به سنگ کیسه صفرا در زیر به طور مفصل توضیح داده خواهد شد).2- روش حل کردن سنگ کیسه صفرا با درمان طبی3- سنگ شکنی و قطعه قطعه کردن سنگ(با روشESWL ) 4- عمل جراحی که به دو صورت جراحی باز و لاپاراسکوپی(خارج کردن کیسه صفرا و سنگ درون آن از منطقه کوچکی بر روی شکم) انجام می شود.

حال تغذیه در بیماران مبتلا به سنگ کیسه صفرا را توضیح می دهیم. از آنجا که عامل ایجاد حدود 90 درصد سنگ های صفراوی، کلسترول است، بنابراین رژیم کم چربی و کم کلسترول توصیه می شود، البته در مواردی که چربی مسبب بروز علائم نباشد نیاز به رژیم فوق نیست. در حملات حاد سنگ کیسه صفرا ، جهت کاهش انقباضات کیسه وکاهش درد نیز از رژیم کم چربی استفاده می شود. کلسترول، به واسطه تغذیه، به ویژه غذاهایی مثل تخم مرغ و چربی های حیوانی به بدن می رسد. مقداری هم به وسیله غدد سورنال و جسم زرد تخمدان در بدن ایجاد می شود. کلسترول صفرا پس از ریخته شدن به روده(جهت هضم مواد چرب) مجددا" جذب می شود و به کبد برمی گردد تا دوباره برای ساخت صفرا استفاده شود. بدین ترتیب کلسترول صفرا بین کبد و روده ها در چرخش است. چربی های حاصل از مواد غذایی حیوانی مانند خامه، کره، کلیه گوشت هاو... دارای کلسترول می باشند، ولی غذاهای گیاهی به هیچ وجه کلسترول ندارند، یعنی کلیه چربی های حیوانی مثل روغن زیتون، آفتابگردان، سویا و کلیه مغزها مثل گردو، بادام و ... بدون کلسترول اند. گوشت های حیوانی دارای چربی هایی به صورت مخفی در بین لایه های خود هستند که در دید ظاهر به نظر نمی آیند. گوشت ماهی جزو گوشت های کم چرب با کلسترول کمتر نسبت به گوشت مرغ و گوشت های قرمز است. برای مثال در اینجا مقدار کلسترول در چند ماده غذایی برای آگاهی شما آورده شده است: پنیر چدار دارای105 میلی گرم کلسترول در هر صد گرم است. یک زرده تخم مرغ کامل دارای 1602 میلی گرم کلسترول است(برعکس سفیده تخم مرغ که کلسترول ندارد). شیر دو درصد حاوی 8 میلی گرم کلسترول و شیر کامل دارای 14 میلی گرم کلسترول در هر صد گرم است. ماست کم چرب حاوی شش میلی گرم کلسترول در هر صد گرم است. کره حیوانی حاوی219 میلی گرم کلسترول در هر صد گرم است.

همان طور که گفته شد، کلیه چربی های گیاهی و دانه های گیاهی کلسترول ندارند. در صورتی که کیسه صفرا تنبل شده باشد، دریافت متوسط چربی برای تحریک انقباض آن و ممانعت از رکود صفرا ، مطلوب خواهد بود. افراد دارای سنگ صفرا و یا مستعد ابتلا بهتر است از چربی های گیاهی و غیر اشباع به ویژه روغن زیتون به عنوان جایگزینی برای چربی های حیوانی استفاده کرده و غذاهای گیاهی را به میزان بیشتری در رژیم غذایی خود بگنجانند.

مصرف سبزیجات فراوان و میوه ها به دلیل فیبر بالای آن ها برای تمام این افراد توصیه می شود. غلات کامل، سبوس و نان های سبوس دار باید در رژیم غذایی این افراد گنجانده شود، زیرا سبوس این خاصیت را دارد که به مواد صفراوی ریخته شده به روده متصل شود ، سپس آن ها را از بدن دفع کند(همان طور که توضیح داده شد، در حالت عادی کلسترول موجود در مواد صفراوی پس از ریخته شدن به روده ، دوباره به سمت کبد برگشته تا در ساخت اسید صفراوی به طور مجدد شرکت کند). در این حالت کبد مجبور است از کلسترول موجود در خون برداشت کند که باعث کاهش کلسترول خون از یک طرف و کاهش کلسترول موجود در صفرا از طرف دیگر می شود . از مصرف غذاهای سرخ کرده، آجیل، سس، آب گوشت، نیمرو، کره، خامه و سایر غذاهای پرچرب باید پرهیز شود.

بهترین راه تامین چربی عبارت است از استفاده از چربی های گیاهی ، گوشت لخم ، شیر و گوشت ماهی . چربی های قابل رویت باید به طور کامل از گوشت پاک شود و غذاها بیشتر از طریق پخت کردن و برشته کردن تهیه شود.سوسیس ، ماهی کنسرو شده در روغن ، سس های خامه دار و مایونز نیز باید محدود شود. پروتئین دریافتی نیز باید از راه شیر کم چرب ، پروتئین های گیاهی ، سفیده تخم مرغ ، گوشت های کم چرب مثل ماهی ، تامین شوند. امروزه ثابت شده که مصرف ویتامین های گروه B به ویژه B6  و در مرحله ی بعدی اسید فولیک وB12 نقش مهمی در حذف چربی ها در بدن بازی می کنند .